brand logo + logo De Architect


Exploded View

The Exploded View. Beeld Oscar Vinck/Company New Heroes

 

The Exploded View; een biobased huis ontleed

Door Jan van Vlerken - Circulair bouwen staat hoog op de politieke agenda, de term komt steeds vaker terug in bouwopgaven en sijpelt langzaam door in de mainstream. Helaas moeten we vaststellen dat het nu nog vaak gaat om een vernislaag van goede bedoelingen over de bekende gang van zaken. Echte innovaties blijven kleinschalig vanwege kosten, toepasbaarheid en integratie. Hoe zetten we de volgende stap om de mainstream te bedienen met daadwerkelijk circulair?

Lees verder

Tentoonstelling Exploded View 

Hoe wordt innovatie aangejaagd? Naast de roep om betere wetgeving, fiscale stimulering en groenere ontwerpopgaven blijft het nodig om te inspireren. Dat doet het de tentoonstelling The Exploded View die afgelopen week werd geopend tijdens de Dutch Design Week. 

 

Theatermaker Lucas de Man en scenograaf Pascal Lebouqc laten met deze tentoonstelling op een mooie manier zien welke biobased materialen er al zijn, en welke we in de toekomst kunnen verwachten. Met Company New Heroes combineren ze hun theaterachtergrond met ontwerp en kunst. Die achtergrond is terug te zien in de manier waarop je online en offline hun verhaal vertellen met als hoofdonderdeel een aantal sfeervolle maquettes op schaal 1:4 met biobased materialen in de hoofdrol.

Design Embassy

De tentoonstelling valt onder de Embassy of Circular and Biobased Building, een van de 7 ontwerpambassades voor de toekomst van de Dutch Design Foundation. Circular and Biobased Building houdt zich bezig met onderzoek en ontwerp op dit gebied, met als doel aanjagen van innovaties en deze op een goede manier te laten zien. Door het oprichten van de Embassies zorgt de foundation voor continu onderzoek en betere binding van partijen aan bepaalde thema’s wat terug te zien is op de jaarlijkse Dutch Design Week (DDW).


Een (video)tour door de expo van Lucas de Man


Gevel van Mycelium

Vorig jaar waren dezelfde partijen namelijk betrokken bij het Growing Pavilion. Daar trokken ze toen veel bekijks met gevelpanelen van mycelium, een schimmelcultuur. Door een nieuwe biologisch afbreekbare coating was het hier voor het eerst mogelijk om deze panelen in de buitenlucht toe te passen. Maar juist door deze bijzondere en state-of-the-art toepassing kregen ze vaak de vraag of zoiets ooit wel toepasbaar en betaalbaar zou zijn voor gewone consumenten.

 

Om die reden besloten Lebouqc en de Man dit jaar vooral zichtbaar en tastbaar te maken welke materialen al wel, helemaal of bijna, beschikbaar zijn voor consumenten. Dat vertelt Bas van Rijnsoever, van Company New Heroes. In een korte rondleiding liet hij me zien wat de aanpak in de huidige tentoonstelling The Exploded View is.

Exploded View - De Biobricks als tegelvloer in de woonkamer

De Biobricks als tegelvloer in de woonkamer

The Exploded View; een biobased huis ontleed

Labelling met info over de materialen, online en offline tentoonstelling sluiten bijzonder goed op elkaar aan. Beeld Oscar Vinck

Focus op storytelling

In een voormalig ketelhuis van een kantoorgebouw op Strijp-S staan een aantal maquettes van de ruimtes van één huis. De maquettes zijn gemaakt van biobased materialen. De vaak zachte kleuren en natuurlijke texturen geven het geheel een fijn en tastbare uitstraling, het lokt uit om met je neus en handen richting de maquettes te bewegen. Dit effect wordt versterkt doordat de maquettes op ooghoogte staan, waardoor je er direct in kunt kijken

 

Tastbaarheid wordt verder vergroot door goed beschikbare informatie. Kleine kaartjes naast de materialen laten zien hoe en door wie het materiaal is gemaakt en hoe ver we van praktische toepassing verwijderd zijn. Via een QR-code kun je online nog meer informatie ophalen. Verrassend vaak zijn de materialen al beschikbaar, zij het in kleine oplages of beperkte formaten, zoals bijvoorbeeld de biobricks op de vloer in de woonkamer.

 

Experimenteel en gangbaar

Een andere manier om het verhaal van de tentoonstelling te vertellen is per thema. Van Rijnsoever laat zien dat de verschillende materialen van een ruimte steeds iets met de functie te maken hebben.

 

De informatie gaat verder dan alleen het materiaal; het verhaal achter deze biobricks bijvoorbeeld, gaat over natuurbehoud, herkomst en opslaan van CO2. De stenen zijn van slib en plantenresten uit natuurgebied de Weerribben gemaakt. Dit natuurgebied groeit zonder menselijk ingrijpen dicht; waardoor een habitat voor watervogels verloren zou gaan. Om het snoeiafval een goede bestemming te geven worden er nu deze stenen van gemaakt, waarmee de door planten opgeslagen CO2 niet vrijkomt in de atmosfeer door verbranden of composteren. De WC is bijvoorbeeld ge-3Dprint van slib afkomstig uit de rioolzuivering. 

De keuken is van voedselafval of voedselresten gemaakt. Met muren van popcorn en tegels die volledig uit ei bestaan. De schaal, het eiwit en de dooier zijn allemaal gebruikt; wat voor een spectaculaire uitstraling zorgt. Het thema water speelt een rol in de blauwe badkamertegels van blauwalg en het dak boven de badkamer is van zeewier. 

 

Maar – misschien wel – gelukkig zijn niet alle gebruikte materialen zo spectaculair en experimenteel. Biobased kan spannend en poëtisch zijn maar dat is zeker geen voorwaarde. We komen ook strakke biobased gevelpanelen tegen van gevestigde fabrikanten zoals Martens Keramiek. Ook het doodgewone linoleum, bestaande uit lijnzaadolie, zaagsel, hars, kurk en mineralen blijkt een gangbaar biobased materiaal te zijn.


The Exploded View; een biobased huis ontleed

Een slaapkamer van jute. Beeld Nanno Simonis, Eric Melander


Huiskamer voor circulair bouwen

Helaas vond de DDW dit jaar volledig online plaats en kwam er deze week nauwelijks iemand over de vloer bij The Exploded View. En dat is jammer want deze tentoonstelling zou ook een mooie kennismaking zijn met het gloednieuwe platform voor circulair bouwen op het Eindhovense Strijp-S; letterlijk The New Block gedoopt. Ondersteund door lokale bouwers, ontwikkelaars en installatietechnici gaan de architecten van Bygg Architecture en Bureau Kade dit gebouw met gebruikte bouwmaterialen ombouwen tot een huiskamer voor circulair bouwen. Een goed voorbeeld van de daad bij het woord voegen.


The Exploded View; een biobased huis ontleed

De WC is van 3D-geprint rioolslib, speciaal voor deze tentoonstelling is geëxperimenteerd met deze methode op een nieuwe grotere schaal. Beeld Jeroen van der Wielen


Van Rijnsoever vertelt verder dat dat het uiteindelijke doel is van hun expositie. Doen wat je voorschrijft. Door op een mooie in verhaal en beeld te laten zien hoe ver we al zijn met biobased bouwen wordt het gesprek aangezwengeld en inspiratie opgedaan. En dat is volgens mij de crux om tot werkelijke toepasbaarheid te komen. De impasse die ontstaat op het moment dat de markt en consument er niet voor wil betalen en dus de producenten niet kunnen ontwikkelen, wordt op kleine schaal doorbroken door deze expositie. 

 
Katalysator voor ontwikkeling

‘Wij zijn in feite niet meer dan een gesprekstool’ aldus van Rijnsoever. Door de expositie en de samenwerkingen die er achter schuil gaan ontstaat er innovatie. Overheden, bouwers, ontwikkelaars en ontdekkers zitten nu eens een keer aan dezelfde kant van de tafel. Dan blijkt meteen dat er juist wel aan alle kanten de wil is om te innoveren. Door op -letterlijk- op kleine schaal partijen aan elkaar te binden en samen biobased materialen te laten ontwikkelen werkt deze expositie en de Embassy of Circular and Biobased Building als katalysator.

 

De woorden ‘volgend jaar op ware grootte’ zingen ondertussen al zachtjes rond. Komend jaar willen de New Heroes aan de slag om dat waar te maken met de impuls die de expositie dit jaar heeft gegeven.

 

De expositie The Exploded View is op afspraak te bezoeken in The New Block op Strijp-S in Eindhoven. Met een kleine slag om de arm vanwege de pandemie: de tentoonstelling zal komende tijd onder andere te zien zijn in Blue City in Rotterdam, Museum de Fundatie in Zwolle, de week van de circulaire economie.

Deze blog verscheen op 28 oktober 2020 op de website van de Architect.

The Exploded View; een biobased huis ontleed

7/8
Loading ...